Kwaliteitsstandaarden

Laatste update: 28 november 2019

Regelmatig is er behoefte aan betere samenwerking en afstemming tussen de verschillende zorgverleners, bijvoorbeeld binnen de eerste lijn, de tweede lijn, de verschillende domeinen van zorg en welzijn, en ook daar tussen (multidisciplinaire ofwel netwerkrichtlijn). In die gevallen verwacht het Zorginstituut dat alle betrokken partijen gezamenlijk een kwaliteitsstandaard ontwikkelen. Door het standaardiseren van de kwaliteit voor b.v. een specifieke doelgroep, werken professionals op uniforme manier en kan kwaliteit doorlopend verbeterd worden.

Kwaliteitsstandaarden

Een kwaliteitsstandaard beschrijft goede zorg vanuit het perspectief van de cliënt. Een richtlijn is een document met vakinhoudelijke kennis en aanbevelingen voor diagnostiek en behandeling, berustend op wetenschappelijk onderzoek en aangevuld met expertise en ervaringen van professionals en cliënten. Richtlijnen bieden professionals houvast in hun werk en kunnen cliënten helpen om de juiste keuzes te maken.

Een kwaliteitsstandaard kan in verschillende vormen voorkomen. Richtlijnen en zorgstandaarden kunnen een kwaliteitsstandaard zijn, maar ook een module of een handreiking, zolang zij voldoen aan de criteria van het Toetsingskader. Wanneer partijen in de zorg dit nodig achten, kunnen ook niet-Nederlandse standaarden voorgedragen worden als kwaliteitsstandaard. Een kwaliteitsstandaard is verbonden met één of meer informatiestandaarden en één of meer meetinstrumenten.

Informatiestandaard

Een informatiestandaard is een verzameling afspraken die ervoor moeten zorgen dat partijen in de zorg informatie over de verleende zorg met de juiste kwaliteit betrouwbaar en tijdig kunnen vastleggen, op- vragen, uitwisselen en overdragen. Daarmee vormen informatiestandaarden de brug tussen het zorgproces en de ICT:

Een informatiestandaard kan betrekking hebben op de gehele zorg zoals omschreven in een kwaliteitsstandaard, maar kan ook een deel van deze zorg beschrijven. Zoals het verwijzen van een cliënt naar een andere zorgaanbieder of afspraken over de benodigde gegevens voor een multidisciplinair overleg over een specifieke zorgvraag. Een informatiestandaard kan ook over meer generieke zorgsituaties gaan, bijvoorbeeld medicatieoverdracht of verpleegkundige overdracht.

Meetinstrument

Meetinstrumenten geven een directe aanwijzing van de kwaliteit van de geleverde zorg. De term meetinstrument is de verzamelnaam voor kwaliteitsindicatoren en cliëntvragenlijsten. De partijen in de zorg leggen zelf de afspraken vast over wat gemeten moet worden in de beschrijving van het door hen ontwikkelde meetinstrument. Ook maken zij bij het meetinstrument afspraken over hoe de gegevensverzameling moet worden uitgevoerd. Waar mogelijk wordt een bandbreedte voor aanvaardbare zorguitkomsten opgenomen.

Toetsingskader

Het Zorginstituut toetst op het proces van de totstandkoming van de kwaliteitsstandaarden, informatiestandaarden en meetinstrumenten en of deze alle relevante onderdelen bevatten. Zij worden namelijk opgesteld volgens bepaalde principes en methoden die partijen in de zorg zelf hebben opgesteld. Het Toetsingskader komt niet in de plaats van deze principes en methoden, maar werkt harmoniserend en waar nodig aanvullend. De criteria van het Toetsingskader zijn breed toepasbaar en gelden voor de gehele zorg.

Het belangrijkste doel van het Toetsingskader is waarborgen dat kwaliteitsstandaarden, informatiestandaarden en meetinstrumenten van goede kwaliteit zijn en dat ze goed op elkaar aansluiten. Dit betekent dat deze goede zorg beschrijven, de kwaliteit van de zorg inzichtelijk maken en gebruikt kunnen worden bij het bevorderen van de kwaliteit en doelmatigheid.

Wat betekent dit voor de zorgaanbieder?

Een Kwaliteitsstandaard, informatiestandaard en onderliggende meetinstrumenten draagt bij aan afstemming tussen een richtlijn vanuit de professionele hulpverlening en de beleving van kwaliteit door de cliënt. Allen worden door het Zorginstituut Nederland beschikbaar gesteld op Zorg in Zicht. Van de zorgaanbieder wordt verwacht dat zij gebruik maken van de standaarden voor het bijhouden van kennis, voor bij- en nascholingsdoeleinden, voor het opstellen van samenwerkingsafspraken en het meten van kwaliteit. Met behulp van de aangereikte informatie en instrumenten, kan de zorgaanbieder de standaard in de kwaliteitscyclus en het kwaliteitssysteem van de organisatie borgen.

Meer informatie over 'Kwaliteitsstandaarden'

Alleen voor BVKZ leden

Instructies

Documenten

Links

Tip de redactie
Heb je een bijdrage voor de kennisbank? We ontvangen deze graag via info@bvkz.nl.